0532 372 39 32
Yılbaşı Rehberi
19 Mart 2026
15 dk okuma
A1 Organizasyon

Çam Ağacı Işıklandırması Nasıl Yapılır? LED Süsleme Rehberi 2026

Çam Ağacı Işıklandırması Nasıl Yapılır? LED Süsleme Rehberi 2026

Hızlı Cevap: Çam Ağacı Işıklandırması

Çam ağacı ışıklandırması; ağacın boyutuna göre doğru LED metrajı hesaplanarak, dış mekan için IP65+ ürünler kullanılarak ve alt-gövde-tepe sırasıyla sarma tekniğiyle yapılır. 1 metrelik çam için 10–15 m, 3 metrelik için 50–70 m, 5 metrelik için 120–150 m LED gerekir. Anahtar teslim kurulum için ücretsiz teklif alın.

Özetle Bilmeniz Gerekenler:

  • • İç mekanda IP20, dış mekanda minimum IP65 korumalı LED kullanın
  • • Gövdeyi alttan uca kadar spiral teknikle sarın, sıklığı ağaç çapına göre ayarlayın
  • • Hortum LED gövde için, micro tel LED dallar için en uygun tercihtir
  • • Sıcak beyaz (3000K) klasik atmosfer, RGB dinamik efektler için idealdir
  • • Dış mekanda kablolar topraklı priz ve kablo kanalıyla korunmalıdır
  • • Profesyonel montajda ağacın tepesi yük taşıyan bir bağlantı noktası olarak kullanılmaz

Çam ağacı, yılbaşının sembolü olmuş bir süsleme unsuru. Ama şunu biliyorum ki pek çok kişi güzel bir çam ağacı alıyor, üzerine rastgele LED takıyor ve sonuçtan hayal kırıklığına uğruyor. Seyrek ışıklandırılmış bir çam, hiç süslenmemiş bir çamdan daha kötü görünür. Sorun çam ağacında değil, LED seçiminde ve montaj tekniğinde.

Yıllar içinde pek çok müşterimize şunu anlattık: Çam ağacı ışıklandırması; doğru ürün, doğru metraj ve doğru tekniğin bir araya gelmesiyle kademelenen bir süreçtir. Bu rehberde o süreci adım adım aktarıyorum. Çam ağacı ışıklandırma hizmetimizi talep etmeden önce bu yazıyı okursanız, neye ihtiyaç duyduğunuzu çok daha net anlarsınız.

Son Güncelleme: 19 Mart 2026

1. Çam Ağacı Işıklandırması Neden Bu Kadar Önemli?

Işıksız bir çam ağacı, bir mekanın köşesinde duran yeşil bir nesneden ibarettir. Doğru LED ışıklandırması uygulandığında ise o nesne birdenbire odanın ya da bahçenin odak noktasına, atmosferin belirleyici unsuruna dönüşür. Bu fark abartı değil; bunu onlarca projede bizzat gözlemledik.

Açıkçası bu soruyu çok sık alıyoruz: "LED zaten takılı, neden güzel görünmüyor?" Bunun birkaç temel nedeni var. Birincisi, ışık yoğunluğu yetersizdir — yani LED az, ağaç büyük. İkincisi, dağılım dengesizdir — bazı bölgeler çok parlak, bazı yerlerde hiç ışık yok. Üçüncüsü, renk veya sıcaklık değeri mekanla uyumsuz seçilmiştir.

Yılbaşı organizasyon süreçlerimizde çam ağacı ışıklandırması her zaman merkeze alınan unsurdur. Etkinlik mekanının genel atmosferini belirleyen, misafirlerin ilk fark ettiği şey genellikle ağaçtır. Bu yüzden bu konuya gereken özeni göstermek büyük fark yaratır.

Işıklandırmanın Psikolojik Etkisi

Araştırmalar, sıcak tonlu (amber ve warm white) aydınlatmanın insanlarda güven ve rahatlama duygusu yarattığını ortaya koyuyor. Bir çam ağacının sıcak beyaz LED ile ışıklandırılması, mekanı daha davetkar ve samimi hissettiriyor. Bu neden önemli? Çünkü yılbaşı buluşmalarında ya da ticari mekanlarda bu his, daha uzun kalma süresine, daha fazla harcamaya, daha iyi hatıralara dönüşüyor.

Ticari mekanlarda — kafe, restoran, mağaza — doğru ışıklandırılmış bir çam ağacı sosyal medya paylaşımlarını ciddi oranda artırıyor. Ev ışık süsleme projelerimizde de müşterilerimizin en beğenilen fotoğrafları hep çam ağacı merkezli oluyor.

Tecrübeden Not

Işıklandırma kalitesi ile çam ağacının fiyatı arasında doğrudan bir bağlantı yoktur. 500 TL'lik bir çam ağacını doğru LED ile süslemek, 2.000 TL'lik ağacın seyrek ışıklandırılmasından kat kat iyi sonuç verir. Yatırımı ağaca değil, LED kalitesine yapın.

2. Hangi LED Kullanılır? Hortum, Perde, Micro Tel Karşılaştırması

Piyasada o kadar çok LED çeşidi var ki hangisini seçeceğinizi bilmek gerçekten kafa karıştırıcı olabiliyor. Şunu netleştirelim: her LED türünün kullanım amacı farklıdır. Yanlış ürünü seçmek hem estetik hem de güvenlik sorunlarına yol açar.

Micro Tel LED (Peri Işığı)

  • Kullanım: Dallar ve küçük ağaçlar
  • Görünüm: İnce, neredeyse görünmez tel
  • Avantaj: Doğal görünüm, kolay sarma
  • Dezavantaj: Büyük ağaçlarda yetersiz kalır
  • IP sınıfı: IP44 iç, IP65 dış mekan

Hortum LED

  • Kullanım: Gövde ve ana dallar
  • Görünüm: Belirgin, parlak çizgi efekti
  • Avantaj: Dayanıklı, yüksek ışık yoğunluğu
  • Dezavantaj: Daha ağır ve sert
  • IP sınıfı: IP65–IP67

Top Süs LED

  • Kullanım: Dekoratif vurgulama
  • Görünüm: Büyük parlak nokta efekti
  • Avantaj: Dramatik görsel etki
  • Dezavantaj: Tek başına yeterli değil
  • IP sınıfı: IP44 iç, IP65 dış mekan

İç Mekan ve Dış Mekan Farkı

Bu ayrım kritiktir ve görmezden gelindiğinde ciddi sonuçlar doğurabilir. İç mekan LED ürünleri (IP20 ve altı) nem, yağmur veya don koşullarına dayanıklı değildir. Dış mekanda kullanıldıklarında kısa devre, elektrik çarpması ve yangın riski oluşur.

IP SınıfıKoruma SeviyesiKullanım YeriÖnerilen Mekan
IP20Nem yok, su yokKapalı iç mekanSalon, oturma odası
IP44Sıçrayan suya dayanıklıYarı korumalıVeranda, sundurma
IP65Her yönden su jetine dayanıklıDış mekanBahçe, balkon, teras
IP67Geçici su altı (30 dk)Islak dış mekanYoğun yağmurlu bölgeler
IP68Sürekli su altıSu içi veya zeminHavuz kenarı, zemin

Piyasada "dış mekan" yazıp IP44 satan firmalar var. Bu yanıltıcıdır. Gerçek dış mekan standardı minimum IP65'tir. Garland ışık süsleme projelerimizde yalnızca IP65 ve üzeri sertifikalı ürünler kullandığımızı belirtmek isterim.

Ucuz LED Almanın Tuzakları

Market zincirlerinde veya internette gördüğünüz çok düşük fiyatlı LED ürünlerinin büyük çoğunluğu IP sertifikasızdır veya beyan ettikleri IP seviyesini karşılamaz. Test etmeden anlamanın en kolay yolu fişe takıp ıslak bir bezle dokunmaktır — gerçek IP65 ürün en küçük bir ısınma veya kaçak göstermez. Güvenli olduğundan emin olmadığınız ürünleri dış mekanda kullanmayın.

3. Çam Ağacı Işıklandırması Nasıl Yapılır? (Adım Adım)

Sarıyer'de büyük bir villa bahçesini ışıklandırdığımızda müşteri bize "zaten geçen yıl kendimiz yaptık ama hep bir yanda kalabalık, bir yanda boş kalıyordu" dedi. Bu çok tipik bir sonuçtur. Sebebi ise tutarsız sarma tekniği ve nereden başlanacağına dair bir plan olmamasıdır. Aşağıdaki 7 adım bu sorunları ortadan kaldırır.

Çam ağacı LED ışıklandırması profesyonel uygulama

Çam ağacı LED ışıklandırması — gövdeden tepeye profesyonel sarma uygulaması

1

Metraj Hesabı ve Malzeme Hazırlığı

Ağacı ölçün: boy, gövde çevresi ve dal yayılım genişliği. Aşağıdaki tablodaki değerlere göre LED metrajınızı belirleyin. %20 fazla alın — artanı depolayabilirsiniz, eksik kalırsanız iş yanda kalır.

2

Güç Kaynağı ve Uzatma Kablosu Kontrolü

Prizi belirleyin. Dış mekanda topraklı priz zorunlu. Uzatma kablosu kullanıyorsanız kalınlığı (kesit alanı) kontrol edin: 10 metreyi geçen uzatmalar için en az 2.5 mm² kablo kullanın. İnce kablo ısınır, yangın tehlikesi yaratır.

3

Gövdeyi Alttan Başlayarak Sarmaya Başlayın

LED'in ucunu gövdenin en altına sabitleyin. Spiral şeklinde yukarıya doğru sarın. Turlar arası mesafeyi ağacın çapına göre belirleyin: ince gövde için 3–4 cm, kalın gövde için 6–8 cm. Sarmayı eşit hızla yapın, aceleyle hız değiştirmeyin.

4

Ana Dalları İşleyin

Gövdeden ana dallara geçin. Her dal için gövde bağlantı noktasından dal ucuna kadar sarmayı sürdürün. Dallarda ince micro tel LED tercih edin; hortum LED dalların kendi ağırlığıyla eğilmesine sebep olabilir.

5

Tepe Bölgesini Tamamlayın

Çam ağacının tepesi en görünür noktadır; burası en yoğun ışıklandırılmalıdır. Tepe bölgesinde sarmayı sıklaştırın. Tepeden bir sonraki katlara geçerken led sıklığını kademeli olarak azaltabilirsiniz — bu doğal bir derinlik hissi verir.

6

Kablo Düzenlemesi

Bağlantı kabloları ve fazla olan LED telleri gövdenin arkasına veya içine gizleyin. Sarkan, havada duran kablolar hem estetik açıdan kötüdür hem de güvenlik riski taşır. Dış mekanda kablo kanalı kullanın.

7

Test ve Son Kontrol

Işığı yakın ve ağacı 360° dolaşarak kontrol edin. Boş kalan bölge var mı? Çok parlak veya çok sönük nokta var mı? Kablo dışarı taşıyor mu? Bu soruların hepsine "hayır" diyebiliyorsanız kurulum tamamdır.

Amatörlerin Yaptığı Yaygın Hatalar

Hata: Tepeden Başlamak

Tepeden başlayıp aşağıya inmek hem fiziksel açıdan zor hem de kablo yönetimini zorlaştırır. Her zaman alttan başlayın.

Hata: Tüm Ağacı Tek LED Dizisiyle Sarmak

Uzun tek bir dizi gövde ve dalları yetersiz kapsar. Gövde + dallar için ayrı LED dizileri kullanın, birleştirin.

Hata: Kablo Gergin Tutmak

Gerilmiş kablolar sarsmada ya da rüzgarda kopabilir. Sarma sırasında hafif gevşek bırakın, asla gergin tutmayın.

Hata: Dışarıya Uzanan Kabloları Duct Tape ile Yapıştırmak

Duct tape nem altında tutunmaz ve elektrik güvenliği sağlamaz. Dış mekanda kablo kanalı veya spiral kablo koruyucu kullanın.

4. Çam Ağacı Boyutuna Göre Kaç Metre LED Gerekir?

Bu soruyu yüzlerce kez aldım. Cevap, ağacın boyuna ve yoğunluk tercihine göre değişir. Aşağıdaki tablo 15 yıllık proje deneyimimizin özeti; bu rakamlar, pratikta bize doğru sonuç veren değerlerdir.

Ağaç BoyuStandart YoğunlukYoğun SarmaTahmini WattYaklaşık Maliyet
1 m10–15 m15–20 m15–20 WDüşük
1,5 m20–30 m30–45 m25–40 WDüşük
2 m35–50 m50–70 m50–70 WOrta
3 m60–80 m80–110 m90–120 WOrta
5 m120–150 m150–200 m180–250 WYüksek
7 m+200–300 m300–400 m+300–500 W+Profesyonel

Bütçe Planlaması

Çam ağacı LED ışıklandırmasında bütçeyi belirleyen üç ana kalem vardır: LED malzemesi, elektrik tesisatı (dış mekanda) ve montaj işçiliği. Kaliteli bir dış mekan LED garlandın metrekare fiyatı genellikle iç mekan ürünlerinin 2–3 katıdır. Bu farkı ucuz ürün alarak telafi etmeye çalışmak uzun vadede daha pahalıya patlar — düşük kaliteli LED'ler bir sezon sonra renk kaybeder, bağlantı noktaları oksitlenir, IP koruma çatlak kılıf nedeniyle anlamsız hale gelir.

Villa süsleme projelerimizde malzeme seçiminde bütçe planlamasını müşteriyle birlikte yapıyoruz. Hangi bölgelerin öncelikli, hangilerinin opsiyonel olduğunu belirleyerek bütçeye en uygun planı oluşturuyoruz.

Pratik Formül

Standart yoğunluk için: Ağaç boyu (m) × 20 = yaklaşık LED metrajı (m). Bu formül 1–5 metre arası çam ağaçları için makul bir başlangıç noktası sağlar. Yoğun sarma tercih ediyorsanız bu değeri 1,5 ile çarpın.

5. Dış Mekan Çam Ağacı Işıklandırması

Dış mekandaki çam ağacı ışıklandırması iç mekana göre hem daha etkileyici hem de daha zorludur. Etkileyici; çünkü gece karanlığında ışıklı bir çam ağacı uzaktan görünür ve çevreye güçlü bir görsel mesaj verir. Zor; çünkü hava koşulları, elektrik güvenliği ve montaj teknikleri açısından ciddi dikkat gerektirir.

Çam ağacı LED ışık süsleme örnekleri

Dış mekan çam ağacı LED ışık süsleme — villa bahçesi ve açık alan uygulamaları

Villa Bahçesi Uygulamaları

Villa bahçesindeki bir çam ağacı ışıklandırılırken dikkat edilmesi gereken ilk şey, ağacın konum ve yönüdür. Caddeye ya da komşu arsalara bakan cephesi öncelikli olarak ışıklandırılmalı; ağacın "arka yüzü" fazla elektrik tüketmeden sade bırakılabilir. Bu yaklaşım hem görsel etkiyi artırır hem de maliyeti optimize eder.

Bahçede birden fazla çam ağacı varsa bir kontrol merkezi oluşturmanızı öneririm. Tüm ağaçların LED'leri tek bir zamanlayıcıya bağlanır; böylece her gece belirli saatlerde otomatik açılıp kapanır. Bu hem elektrik tasarrufu sağlar hem de ağaçların eş zamanlı yanması bütünlüklü bir görünüm yaratır.

Cadde ve Park Çam Ağaçları

Cadde ve park uygulamalarında çam ağaçları genellikle büyük boyutludur (3–8 metre ve üzeri) ve tek tek ışıklandırılmak yerine gruplara ayrılarak bölgesel bir etki yaratılır. Bu projelerde mutlaka elektrik mühendisi onaylı elektrik planı ve belediye izni gereklidir.

Ağaç ışıklandırma hizmetimiz kapsamında cadde ve park projelerinde elektrik alt yapısı değerlendirmesi, izin süreçleri ve montaj-söküm hizmeti anahtar teslim olarak sunulmaktadır. Referanslar sayfamızda bu ölçekteki projelerimizi inceleyebilirsiniz.

Hava Koşullarına Dayanıklılık

Türkiye'nin iklim çeşitliliği göz önüne alındığında dış mekan çam ağacı LED seçiminde şu kurallar geçerlidir:

  • Kıyı bölgeleri (nem yüksek): IP65 minimum, tercih IP67 — tuz ve nem birlikte koruyucu kılıfı hızlı aşındırır
  • İç Anadolu (don riski): LED ürünün çalışma sıcaklığı aralığını kontrol edin; -20°C altına dayanıklı ürünler tercih edin
  • Yüksek rüzgarlı bölgeler: Bağlantı klipsleri ve askı noktaları düzenli kontrol edilmeli, sarma hortum LED yerine daha hafif micro tel LED tercih edilmeli
  • Yoğun kar yağışı beklenen bölgeler: LED yük taşımamalı; kar birikmesi durumunda dalların kırılmaması için fazla ağırlıklı ürünlerden kaçının

6. Renk ve Efekt Seçimi

Renk seçimi kişisel zevkle ilgili gibi görünse de aslında mekanın amacı ve genel dekorasyon temasıyla uyumlu olması gerekir. Yıllar içinde "hangi rengi seçelim?" sorusunu binlerce kez aldım. Her mekan için geçerli bir cevap vermek mümkün değil; ama belirli mekanlar için belirli önerilerim var.

Sıcak Beyaz (2700–3000K)

En klasik tercih. Samimi, sıcak ve geleneksel bir atmosfer yaratır. Her mekanla uyumludur. Altın ve kırmızı yılbaşı aksesuarlarıyla mükemmel uyum sağlar.

En iyi: Ev salonu, otel lobisi, restoran

Soğuk/Saf Beyaz (6000–6500K)

Modern ve minimalist görünüm. Gümüş ve mavi aksesuarlarla uyumlu. Daha steril ve kurumsal bir his verir. Bazı mekanlarda soğuk bulunabilir.

En iyi: Ofis, AVM, kurumsal mekanlar

Renkli RGB

Kırmızı, yeşil, mavi, sarı karışımı. Neşeli, çocuksu ve eğlenceli bir atmosfer. Titreme veya renk geçiş efektleriyle birlikte kullanılabilir.

En iyi: Çocuk odası, oyun alanı, eğlence mekanı

Dinamik Efektler

Yanıp sönen, renk geçişli, sahne efektli. Dikkat çekici ve hareketli. Saatlerce aynı efekti izlemek yorucu olabilir; zaman zaman efekti kapatan sabit moda geçin.

En iyi: Etkinlik, parti, vitrin, cadde

Her Mekan için Öneriler

Oturma odası ve yatak odası: Kesinlikle sıcak beyaz, 2700–3000K. Dinlendirici ve rahatlatıcı ortamı bozmaz.

Villa girişi ve bahçe: Sıcak beyaz ya da amber tonlar, uzaktan görüldüğünde davetkar bir izlenim bırakır. Villa süsleme projelerimizde büyük çoğunlukla sıcak beyaz tercih ediliyor; bu hem zamansız hem de değer hissi yaratan bir seçim.

Mağaza vitrini ve cadde: Dinamik RGB veya soğuk beyaz ile çekici bir görünüm sağlanabilir. Rakip mağazaların kullandığı rengin tersini seçmek, kalabalıkta öne çıkmayı kolaylaştırır.

Büyük etkinlik ve organizasyon: Kontrol edilebilir DMX/RGB sistemler en esnekliği sunar. Sahne müziği ve etkinlik programıyla senkronize edilebilir. Yılbaşı organizasyonu projelerimizde bu sistemleri sıklıkla entegre ediyoruz.

Deneyimden Öneri: Karıştırmayın

Bir çam ağacında birden fazla renk kullanmak çoğunlukla dağınık görünür. Tek renk veya tek ısı skalası (sadece sıcak tonlar veya sadece soğuk tonlar) çok daha bütünlüklü ve estetik sonuç verir. Renk karmaşası, ışıklandırmanın değil dekorasyon anlayışının zayıf olduğu izlenimi yaratır.

7. Sık Sorulan Sorular

Çam ağacına LED takarken ağaç tutuşabilir mi?

Standart LED ışıklar çok az ısı üretir; akkor ampullerin aksine yanma riski çok düşüktür. Ancak sertifikasız veya aşırı yüklenmiş ürünlerde risk artabilir. Güvenlik için CE ve RoHS sertifikalı ürünler kullanın, ağaç yakınında uzatma kablosu sarılı bırakmayın ve ağacınız gerçek ise mutlaka nemli tutun.

Kaç gün boyunca LED yakılabilir?

Kaliteli LED ışıklar günde 8–10 saat yakıldığında 50.000 saatten fazla ömür sunar. Yani teorik olarak yıllarca. Ancak elektrik faturasını düşürmek ve ürün ömrünü uzatmak için zamanlayıcı kullanmanızı öneririz; akşam açılıp gece geç saatlerde kapanacak şekilde ayarlamak idealdir.

Yapay çam ağacıyla gerçek çam ağacına LED takma aynı mı?

Hayır, farklıdır. Yapay ağaçta dallar belirli ve düzenlidir; sarma daha kolay ve öngörülebilirdir. Gerçek çam ağacında dallar düzensiz büyür, kırılgan dal uçları vardır ve sarma sırasında daha dikkatli olmak gerekir. Gerçek çam için daha ince ve hafif micro tel LED tercih edin.

Çam ağacı ışıklandırmasında kaç ampul veya LED noktası olmalı?

Metraj dışında bir de yoğunluk (LED sayısı/metre) önemlidir. Kaliteli ürünlerde metre başına 30–60 LED bulunur. 2 metrelik bir ağaç için 50 m × 40 LED/m = 2.000 adet LED noktası iyi bir yoğunluk sunar. Düşük yoğunluklu ucuz ürünlerde aynı metraj yeterince aydınlatma sağlamaz.

LED'lerin bir kısmı söndüğünde hepsini değiştirmek gerekiyor mu?

Kaliteli LED garlandlarda tek bir LED yanması diğerlerini etkilemez (paralel bağlantı). Eski ve ucuz ampullü süslerde ise bir tanesi yanarsa zincirin tamamı söner (seri bağlantı). Bu yüzden modern LED garlandlar ampullü eski ürünlere kesinlikle tercih edilmeli.

Profesyonel çam ağacı ışıklandırması ne kadar sürer?

1–2 metrelik bir ağaç için deneyimli bir kişi yaklaşık 1–2 saat harcar. 3–5 metrelik ağaçlar 3–4 saat, 5 metre ve üzeri büyük dış mekan ağaçları 6–8 saat ve üzeri sürebilir. A1 Organizasyon olarak 3 metre ve üzeri ağaçlara mutlaka 2 kişilik ekiple çıkıyoruz.

Çam ağacı ışıklandırmasında zamanlamaayı nasıl ayarlarım?

Standart dijital zamanlayıcılar prize takılarak 15–30 dakika hassasiyetle programlanabilir. Akıllı ev sistemleri (Wi-Fi ve Bluetooth destekli) ise telefon uygulamasından kontrol imkânı sunar. Enerji tasarrufu ve güvenlik açısından mutlaka zamanlayıcı kullanmanızı öneririz.

Galeri sayfanızda çam ağacı örnekleri var mı?

Evet, iç mekan çam ağaçlarından villa bahçesi ve cadde projelerine kadar çeşitli örnekleri galeri sayfamızda bulabilirsiniz. Benzer bir projeyi hayata geçirmek istiyorsanız formu doldurarak görüşme talep edebilirsiniz.

8. Sonuç

Çam ağacı ışıklandırması; en basit haliyle beş dakikada bitirilecek bir iş gibi görünse de gerçekte doğru ürün, doğru teknik ve doğru miktarın bir araya gelmesiyle anlam kazanan bir süreçtir. Bu rehberde aktardığım her bilgi, müşterilerimizle yaşadığımız gerçek deneyimlerden süzüldü.

Eğer kendiniz yapmayı düşünüyorsanız: metraj tablosuna uyun, IP sınıfına dikkat edin, alttan başlayın, kabloları düzenleyin. Sonuçtan memnun kalırsınız. Eğer profesyonel destek istiyorsanız, çam ağacı ışıklandırma hizmetimiz ve ev ışık süsleme paketlerimiz anahtar teslim çözümler sunuyor.

Galeri sayfamızı ziyaret ederek ilham alabilir, sık sorulan sorular bölümünde aklınızdaki diğer soruların cevaplarına ulaşabilirsiniz.

Çam Ağacınızı Işıl Işıl Yapalım

Ev salonundan villa bahçesine, mağaza vitrininden cadde projelerine — doğru LED, doğru teknik, anahtar teslim kurulum.

Bu Yazıyı Paylaş

Bilgileri başkalarıyla paylaşın

Yılbaşı Işıklandırma Hizmeti İçin Teklif Alın

Profesyonel ekibimizle yılbaşı gecesini unutulmaz kılalım. İlk görüşme ve keşif tamamen ücretsizdir.

Hemen Ara: 0532 372 39 32